Rusça Düzensiz Fiiller: «писать» Fiilinin Tüm Halleri Adım Adım

Rusça öğrenirken çoğu öğrencim bana aynı şeyi söylüyor: «Galina, düzenli fiilleri hallettim, ama писать beni deli ediyor!» Haklılar. Bu fiil ilk bakışta basit görünüyor — sonuçta sadece «yazmak» demek — ama çekimlenmeye başladığında ortaya tuhaf bir tablo çıkıyor: я пишу, ты пишешь, ama geçmişte birden я писал. Nereden çıktı bu ш? Neden gelecek zamanda yine -а- geri geliyor? Bugün tam olarak bunu çözeceğiz. Tek bir fiil, tüm halleri, sıfır panik.

Şimdiki ve Gelecek Zaman: Neden -ш-?

Rusçada писать fiili birinci grupta (е/и grubu) çekilir, ama kökünde bir sessiz harf değişimi olur: с harfi ш'ye dönüşür. Buna dilbilimde «ünsüz değişmesi» denir ve birçok Slav dilinde karşımıza çıkar. Yani ezberleyeceğiniz şey aslında bir kural: пис- kökü, ben, sen, o çekimlerinde пиш- olur.

Dikkat: son iki satırda -ем ve -ут ekleri var, -им/-ат değil. Bu, birinci grup çekiminin klasik işaretidir. Öğrencilerim sık sık мы пишим diyor — yanlış. Doğrusu мы пишем.

Geçmiş Zaman: Cinsiyet Devreye Giriyor

Geçmiş zamanda Rusça fiil, öznenin cinsiyetine göre şekil alır. Bu, Türkçe konuşanlar için en yabancı kısım, çünkü Türkçede «yazdım» hem erkek hem kadın için aynıdır. Rusçada değil:

Gördüğünüz gibi geçmiş zamanda -ш- kayboluyor, yerine -л- geliyor. Yani şimdiki zamandaki пишу ile geçmişteki писал arasındaki bağ sadece kök: пис-. Bu yüzden bu fiili «iki farklı fiil» gibi değil, «iki farklı yüz» gibi düşünün.

Tipik Hatalar ve Mini Kontrol

En sık gördüğüm üç hata şunlar: birincisi, я писаю demek (bu «işiyorum» gibi tuhaf bir anlam çıkarır, sakın!). İkincisi, kadın konuşurken я писал demek — kulağa erkeksi gelir. Üçüncüsü, они писают demek, doğrusu они пишут. Aşağıdaki karşılaştırma tablosu cebinizde kalsın: