Korece’de Olmazsa Olmaz 4 Fiil: Hayat Kurtaran Temeller

Merhaba arkadaşlar, ben Soo-jin! Korece öğrenmeye başladığımızda hepimiz aynı soruyu sorarız: "Peki ama nereden başlayacağım?" Cevap basit: Hayatın her anında kullandığımız dört fiilden. Düşünsenize, bir bebek bile önce "var" ve "yok" kavramlarını öğrenir, sonra "yapmak" ve "söylemek" gelir. Bugün sizlere Korece'nin dört sütununu göstereceğim: 이다 (olmak), 있다 (var olmak/sahip olmak), 하다 (yapmak) ve 말하다 (konuşmak/söylemek). Bu dört kelimeyi cebinize koyduğunuzda, sokakta karşılaştığınız bir Koreliye "Bu nedir?" diye sorabilir, "Ben varım" diyebilir ve hatta "Bunu yapacağım" diye söz verebilirsiniz. Hadi başlayalım, bu bir ders değil, bir hazine avı!

1. 이다 – "Olmak" Fiilinin Sihri

Korece'de "olmak" fiili 이다 olarak karşımıza çıkar ve Türkçe'deki "dır/dir" ekine benzer. Ama dikkat! Bu fiil, cümlenin sonuna eklenir ve isimlerin hemen arkasına yapışır. Örneğin, "Ben öğretmenim" demek istiyorsanız: 저는 선생님입니다 (Ben öğretmenim). Buradaki 입니다 aslında 이다'nın kibarlık kalıbıdır. Günlük hayatta ise daha samimi bir versiyonu olan 이에요/예요 kullanılır. Mesela arkadaşınıza "Bu benim kitabım" derken 이것은 제 책이에요 diyebilirsiniz. İşin güzel tarafı, bu fiil sayesinde kim olduğunuzu, ne olduğunuzu ve hatta saatin kaç olduğunu bile söyleyebilirsiniz. Saat 3 ise 세 시예요 dersiniz, işte bu kadar basit!

2. 있다 – Varlığın ve Sahipliğin Anahtarı

Sıradaki kahramanımız 있다, yani "var olmak" veya "sahip olmak". Bu fiil, bir şeyin yerini söylerken de, bir şeye sahip olduğunuzu belirtirken de karşınıza çıkar. "Evdeyim" demek için 집에 있어요 dersiniz. "Param var" demek için ise 돈이 있어요 ifadesini kullanırsınız. Bu fiilin zıttı ise 없다 (yok olmak). İkisi birbirinin tamamlayıcısıdır. Düşünün ki Seul'de bir kafedesiniz ve garson size "Ne istersiniz?" diye sordu. "Menü var mı?" diye sormak isterseniz: 메뉴가 있어요? diye sorarsınız. Bu iki kelimeyi öğrendiğinizde, Korece'de "var" ve "yok" kavramlarının tüm kapılarını aralamış olursunuz. Unutmayın, 있다 aynı zamanda "sahip olmak" anlamına geldiği için, "Kız arkadaşım var" derken de 여자 친구가 있어요 dersiniz. Ama dikkatli olun, bu cümleyi çok sık kurarsanız arkadaşlarınız kıskanabilir!

3. 하다 – Her Şeyi Yapan Fiil

Şimdi sıra Korece'nin en çalışkan fiilinde: 하다 (yapmak). Bu fiil o kadar esnektir ki, isimlerin yanına gelerek yeni fiiller türetir. Örneğin, "çalışmak" demek için 일하다 (iş yapmak), "temizlik yapmak" için 청소하다, "yemek yapmak" için ise 요리하다 dersiniz. Yani bir isim öğrendiğinizde, arkasına 하다 ekleyerek fiil oluşturabilirsiniz. "Ne yapıyorsun?" sorusu ise 뭐 해요? şeklindedir. Bu soruyu bir Koreli size sorduğunda, "Ders çalışıyorum" demek isterseniz 공부해요 dersiniz. Gördüğünüz gibi 공부 (ders çalışma) + 하다 = 공부하다 (ders çalışmak). Bu fiil sayesinde Korece'deki fiil dağarcığınızı ikiye katlayabilirsiniz. Hatta "telefon etmek" için 전화하다, "konuşmak" için 이야기하다 diyebilirsiniz. Korece'de tembellik yok, her şey 하다 ile mümkün!