Düzensiz Fiiller: Bir Fiil, Tüm Halleri — Adım Adım

Japoncada fiil çekimleri ilk bakışta korkutucu görünür, ama gerçek şu: düzensiz fiiller çok azdır ve bir tanesini tam öğrenirsen hepsini çözersin. Bugün en çok kullanılan düzensiz fiillerden biri olan suru (yapmak) fiilini baştan sona parçalayacağız. Bu fiili öğrenmek altın değerinde, çünkü benkyou suru (ders çalışmak) gibi yüzlerce kelimenin kalbinde o yatıyor. Hazırsan, adım adım gidelim.

Neden "suru" Bu Kadar Önemli?

Çünkü suru tek başına "yapmak" demek değil; bir ismin yanına gelince o ismi fiile çeviriyor. benkyou (ders) + suru = benkyou suru (ders çalışmak). shigoto (iş) + suru = shigoto suru (çalışmak). Yani bu fiili çekmeyi öğrendiğinde, onlarca kelimeyi otomatik olarak cümleye dökebiliyorsun. İşte tüm halleri:

benkyou shimasu shigoto shimasen deshita

Dikkat et: suru düzensiz olduğu için kökü shi- olur ve sonuna normal kurallarla ek gelir. Yani -masu, -masen, -mashita eklerini bu köke takıyorsun. Bu yüzden ona "düzensiz" diyoruz ama aslında sana bir kolaylık sunuyor.

En Sık Yapılan İki Hata

Öğrencilerimin çoğu aynı iki tuzağa düşüyor. Birincisi, nazik hali kurarken iki parçayı yanlış birleştirmek. İkincisi, olumsuz geçmişi unutup yanlış söylemek. Bak:

shimashita shimasen deshita

Gördüğün gibi suru asla -masu ile doğrudan birleşmez; önce shi- köküne dönüşür. Bu tek kuralı aklında tutarsan hataların yarısı buhar olur.

Mini Alıştırma: Kendin Dene

Şimdi sıra sende. Aşağıdaki Türkçe cümleleri önce kafanda Japoncaya çevir, sonra tabloyla kontrol et. shimasu, shimasen, shimashita ve shimasen deshita hallerini sırayla kullan. Unutma, isim + suru kalıbı her yerde işine yarar: ryokou suru (seyahat etmek), renshuu suru (pratik yapmak), shitsumon suru (soru sormak).

renshuu shimasu