Hintçede Olmazsa Olmaz 4 Fiil: **होना**, **करना** ve Arkadaşları

Merhaba sevgili öğrencim! Bugün sınıfa girerken içimden bir ses मैं तुम्हें क्या सिखाऊँगी? (Sana ne öğreteceğim?) diye sordu. Cevap aslında çok basit: Hayatın her anında kullandığımız, cümlelerin bel kemiği olan o dört fiili. Hintçede işin sırrı, tıpkı Türkçedeki

ve

gibi, bu fiillerin her yerde karşına çıkması. Bunları öğrenmeden बातचीत (sohbet) etmek imkânsız. Bugünlük işimiz net: होना (olmak), करना (yapmak), लेना (almak) ve देना (vermek). Bu dörtlüyü cebine koyduğunda, sokakta çay içerken, pazarda pazarlık yaparken ya da bir Hint dizisinde geçen diyaloğu anlamaya çalışırken kendini bir anda çok daha güvende hissedeceksin. Hadi başlayalım, çünkü bu fiiller olmadan tek bir cümle bile kuramayız.

1. होना – Olmak: Varoluşun Anahtarı

Türkçede "olmak" neyse, Hintçede de होना odur. Ama dikkat et, bu fiil cümlede çoğu zaman gizlidir! "Ben öğretmenim" demek için "Ben öğretmen हूँ" dersin. Yani fiil, özneye göre şekil değiştirir: हूँ (benim), है (o), हैं (siz/onlar). Mesela sabah uyandığında मैं थक गया हूँ (Yorgunum) diyebilirsin. Bu fiil aynı zamanda "var olmak" anlamına da gelir. यहाँ एक अच्छा रेस्तराँ है (Burada iyi bir restoran var) derken de aynı kökü kullanırsın. Alışverişte fiyat sorarken यह कितने का है? (Bu ne kadar?) sorusu da होना fiilinin bir türevidir. Gördün mü, daha ilk günden bu fiil hayat kurtarıyor.

2. करना – Yapmak: Hareketin Motoru

Hintçede "yapmak" fiili olan करना, Türkçedeki "etmek" gibi her yere yapışır. İngilizceden geçen fiilleri bile Hintçeye çevirirken işin içine करना girer. Örneğin "çalışmak" demek için काम करना (iş yapmak) dersin. "Temizlik yapmak" için सफ़ाई करना kullanılır. Bu fiil o kadar esnektir ki, मैंने यह किया (Bunu yaptım) dediğinde geçmiş zamanda bile karşına çıkar. Günlük hayatta en çok duyacağın kalıplardan biri olan क्या कर रहे हो? (Ne yapıyorsun?) sorusu da bu fiilden gelir. Arkadaşınla buluştuğunda मैं खाना बना रहा हूँ (Yemek yapıyorum) diyebilmek için bu fiili iyice kavraman şart.

3. लेना – Almak: Hayatı Avuçla

Bir şeyi almak, kabul etmek ya da satın almak... Hepsi लेना fiilinin işi. Çay içmek istediğinde मैं चाय लूँगा (Bir çay alayım) dersin. Bu fiil aynı zamanda "içmek" gibi anlamlara da kayar; दवाई लेना ilaç içmek demektir. Pazarda meyve alırken मुझे यह लेना है (Bunu almak istiyorum) demen, satıcıyla arandaki en önemli köprüdür. Bir de şu kalıbı unutma: मैंने उससे पूछा derken aslında "sormak" fiili de लेना ile birleşir. Yani bu fiil, "kendine doğru bir hareket" hissi verir. Bir şeyi kabul ettiğinde मैं ले लूँगा (Ben alırım) diyerek hayatı kolaylaştırırsın.