Fransızca’da Birebir Çevirisi Olmayan 5 İfade: Hem Gülün Hem Öğrenin!

Merhaba sevgili Türkçe konuşan Fransızca meraklıları! Ben Sophie. Derslere başlarken hep şunu söylerim: Bir dili gerçekten konuşmak, kelime ezberlemek değil, o dilin ruhunu yakalamaktır. Türkçede “İş işten geçti” dediğimizde kimse saatlere bakmaz, değil mi? Aynı şekilde, Fransızca’da da bazı ifadeler var ki, kelimesi kelimesine Türkçeye çevirmeye kalkarsanız ortaya absürd bir komedi çıkar. Mesela bir Fransız’ın size “J’ai d’autres chats à fouetter” dediğini düşünün. Kelime kelime çevirirseniz “Kırbaçlayacak başka kedilerim var” dersiniz. Peki bu ne demek? Aslında “Yapacak daha önemli işlerim var” demek! İşte bugünkü dersimizin konusu bu: mantığa meydan okuyan, ama öğrenmesi inanılmaz eğlenceli olan bu ifadeleri (expressions) birlikte keşfedeceğiz. Hem güleceğiz hem de hafızanıza kazıyacağız.

1. Kediler mi? Kırbaç mı? İşte “Daha Önemli İşlerim Var” Demenin Yolu

Diyelim ki bir arkadaşınız size boş bir sohbet için ısrar ediyor ama sizin yetiştirmeniz gereken bir proje var. Türkçede “Şu an müsait değilim” dersiniz. Ama bir Fransız, havalı bir şekilde “J’ai d’autres chats à fouetter” der. Bu ifadeyi ilk duyduğumda kahkahalara boğulmuştum. Kedileri kırbaçlamak ne kadar vahşice! Neyse ki ifadenin kökeni Orta Çağ’a dayanıyor ve kedilerle alakası yok; aslında “başka işlerle uğraşmak” anlamına geliyor. Bu ifadeyi öğrenmenin en iyi yolu, onu hayal etmek. Gözünüzün önüne bir sürü kediyi kovalayan birini getirin. Bu kadar saçma bir görüntü, kelimeyi hafızanıza çivi gibi çakar. Bir dahaki sefere bir daveti geri çevirirken gülümseyerek “Pardon, j’ai d’autres chats à fouetter” deyin. Karşınızdaki kişi muhtemelen size şaşkınlıkla bakacak, bu da sohbetinizin en unutulmaz anı olacak.

2. “Balkabağı” ile İltifat Etmek: “Ma Chérie”nin Sırrı

Türkçede sevdiğimiz birine “balım”, “tatlım” deriz. Peki ya Fransızlar? Onların da kendine has bir sevgi sözlüğü var. Fakat dikkat! İngilizcedeki “pumpkin” (balkabağı) gibi, Fransızca’da da “Mon chou” derler. Kelime anlamı “lahana” demek! Evet, yanlış duymadınız. Sevgilinize “Mon chou” (lahana) demek, aslında ona “tatlım” demenin en yaygın yollarından biri. Bu ifadeyi duyduğunuzda “Benim lahanam mı?” diye düşünebilirsiniz. Ama bu, Fransız kültürünün bir parçası. “Chou” aynı zamanda hamur işi anlamına da gelir (profiteroldeki choux pastry gibi), bu yüzden aslında bir nevi “tatlım” demenin şekerli bir hali. Bu ifadeyi öğrenmenin püf noktası, onu bir mnemonik ile bağdaştırmak. Gözünüzün önüne sevdiğiniz kişiyi kocaman, yeşil bir lahana olarak getirin. Gülünç, değil mi? İşte bu gülümseme, kelimeyi beyninize kazıyacak. Sevdiğinize sürpriz yapmak isterseniz, ona “Tu es mon petit chou” diyebilirsiniz. Bu, ona “Sen benim küçük lahanamsın” demek! Bence bu, “canım” demekten çok daha akılda kalıcı ve eğlenceli.

3. “Tavuk Derisi” mi Döküyorsunuz? “Avoir la Chair de Poule”